Jam: de basis

Basisprincipes jam maken I Tips & Trucs | JAMMIE | datisjammie.nlHoe maak je jam?

Je kunt eindeloos variëren met fruit, groente, specerijen en kruiden. Ook kun je verschillende soorten suiker of zoetstoffen gebruiken. Mogelijkheden genoeg, maar voordat je aan het experimenteren slaat, is het handig om de basisprincipes van jam maken onder de knie te hebben.

Enkele tips om je op weg te helpen:

1. Koop vers en gaaf fruit

Jam is een ideaal seizoensproduct. Niets is zo fijn als jam maken van fruit dat vers van het land komt. Bovendien kun je dat fruit dan meestal in grote hoeveelheden kopen voor een fijn prijsje. Let er bij het kopen van fruit op dat de vruchten vers en gaaf zijn. Hoe beter de kwaliteit van het fruit, hoe lekkerder je jam.

2 Voeg genoeg suiker toe

Een tot moes gekookte fruitmassa is pas jam als het stevig van structuur is. Die ‘stevigheid’ krijg je door pectine en suiker toe te voegen. Pectine is een geleivormende stof dat voorkomt in de celwanden van planten. Sommige vruchten hebben een hoog pectinegehalte. Bijvoorbeeld citroenen, cranberry’s, kweeperen en moesappels. Hoe hoger het pectinegehalte, hoe minder suiker je hoeft toe te voegen.

Suiker toevoegen, moet je altijd doen; geen enkele fruitsoort bevat van nature voldoende pectine om jam genoeg ‘stevigheid’ te geven. Je kunt kristalsuiker of inmaak- of geleisuiker gebruiken. Geleisuiker is kristalsuiker, maar dan met appelpectine en citroenzuur. Als je voor geleisuiker kiest, heb je meestal minder nodig dan wanneer je kristalsuiker gebruikt. De algemene richtlijn is om minstens ¾ van het gewicht van de vruchten aan suiker toe te voegen. Bij 2 kilo fruit heb je bijvoorbeeld 1,5 kilo suiker nodig. Suiker zorgt er ook voor dat jam lang houdbaar is.

3 Voeg citroensap toe

Het toevoegen van citroen- of limoensap heeft 2 voordelen:

  1. Het heeft een hoog pectinegehalte en helpt daardoor je jam te stollen.
  2. Het zure, frisse sap is een goede tegenhanger voor de grote hoeveelheid suiker.

Een lekkere jam is er een die niet te zoet is, maar ook niet te zuur.

4 Voeg alles op het juiste moment toe

Jam maken verloopt meestal volgens onderstaand patroon.

  1. Doe het fruit in de pan, eventueel met een klein beetje water.
  2. Voeg citroen- of limoensap toe. Terwijl je af en toe in de pan roert, kook je het fruit op een laag vuur zacht.
  3. Voeg de suiker toe en breng het geheel weer aan de kook.
  4. Laat de massa doorkoken totdat deze de gewenste dikte heeft bereikt. Is dat het geval, giet de jam dan over in glazen potten.
5 Stop met koken bij 105°C

Je jam is dik genoeg als de borrelende fruitmassa (tijdens het inkoken na het toevoegen van de suiker) 105 °C is. Dit kun je meten met een jam- of suikerthermometer. Je kunt ook de stollingsproef doen. Hoe doe je dat?

  1. Zet een schoteltje in de koelkast.
  2. Als je denkt dat de jam dik genoeg is, schep dan met een lepeltje wat jam uit de pan.
  3. Laat dit vervolgens op het koude schoteltje 1 minuut afkoelen. De jam is klaar als het vel dat zich boven op de jam vormt, kreukelt wanneer je het zachtjes met de top van je vinger indrukt. Of als de jam niet van het schoteltje afdruipt wanneer je het schuin houdt.
6 Gebruik schone potten

Het voordeel van jam is dat je het lang kunt bewaren, tenminste als je schone potten gebruikt die je luchtdicht kunt afsluiten. Voordat je potten kunt gebruiken, moet je ze eerst steriliseren. Dit kun je op verschillende manieren doen. Hoe?
Lees de schoonmaaktips & trucs >>

7 Vul de warme potten

Vul de warme potten tot even onder de rand en sluit ze vervolgens luchtdicht af. Hoe je dat doet?
Lees de vul- en sluittips >>

Beschrijf de etiketjes en klaar is kees, uuh…Flipje :-)!

Jam met een normaal suikergehalte en verpakt in een schone pot is buiten de koelkast zeker 6 tot 12 maanden houdbaar. Als de pot eenmaal is geopend, kun je de jam het beste in de koelkast bewaren.

Zelf jam, gelei of compote maken?

Inspiratie nodig? Hier vind je alle JAMMIE-recepten op een rij.

Meer weten over jam, inmaken, conserveren en wecken?

Over jam raak je niet uitgepraat. (ik in ieder geval niet :-)) Meer jamtips, -trucs en –recepten worden voortdurend aan de JAMMIE-website toegevoegd. Of koop mijn jamkookboek: ruim 120 pagina’s vol informatie, praktische tips en seizoensrecepten voor slechts €14,95.

Jam Gelei Confituur en meer lekkers van het seizoen kun je eenvoudig online bestellen.

……………………………………………………………………………………………………………………
 
JAMMIE Jamboek te koop - Winkel - JAMMIE - datisjammie.nl
……………………………………………………………………………………………………………………

Lees ook eens:

Reageer ook

27 Reacties

  1. Stephanie 26 juni 2014 om 09:37 · Reageer ook

    Super handig dit! En leuk geschreven. Ik ga vandaag voor het eerst jam maken van de pruimen in de tuin, hier in Portugal. Er komt dus iets meer bij kijken dat vruchten met suiker koken :). Ik ga mijn best doen.


  2. linda 21 augustus 2015 om 03:00 · Reageer ook

    Ja, wat een handige tips!!! ik wil mangojam maken (ook uit eigen tuin) , ik heb geen thermometer dus ik probeer t met de stollingsproef.
    Ik ben benieuwd! zijn mango’s ook lekker in combinatie met een kruid of iets anders?


  3. Arie 19 september 2015 om 15:29 · Reageer ook

    Suiker gebruik ik niet vanwege een low carb dieet. Dus als ik (bramen)jam maak met alleen maar pectine en een beetje zoetstof, hoe lang is die jam dan houdbaar?


  4. Henrieke 27 november 2015 om 14:59 · Reageer ook

    Wow! Wat een informatie! Dankjewel! ;-)


  5. Gerard 21 januari 2016 om 22:04 · Reageer ook

    Jam maken met een flesje opekta,en wat is eigenlijk opekta ?


  6. Gérard Voorn 22 april 2016 om 13:37 · Reageer ook

    Janine je schrijft wat over Opekta van Otto Frank!? Ik maak nu toevallig Citroen jam !
    Maar er bestaat blijkbaar geen toeval ,mijn vader heeft tot in de oorlog met Otto Frank samen gewerkt en voor eten gezorgd. Na de oorlog heeft hij nog tijdje contact gehad van uit Zürich.


  7. Annemiek 20 juni 2016 om 14:17 · Reageer ook

    Hoi Janine,

    Aangezien ik legio groene vijgen aan de boom in mijn tuin heb, wil ik graag ‘green fig perserve’ maken, heerlijk bij een kaasje. In alle recepten die ik tegenkom heb je Calcium Hydroxide nodig (om de vijgen stevig te houden begreep ik).
    Ik kan dit echter nergens vinden (tenminste niet de variant voor gebruik in voedsel). Heb jij enig idee waar ik dit kan aanschaffen, of wellicht heb jij wel een super goed alternatief?! Ik lees het graag van je, dank alvast!


  8. Esther 16 augustus 2016 om 08:43 · Reageer ook

    Misschien een rare vraag… Maar ik heb kleine gele pruimpjes uit de tuin waar ik (voor t eerst) jam van wil maken.

    Kan ik in plaats van het handmatig ontpitten niet het hele geheel koken en zeven? Lijkt me een hoop werk te schelen haha.


  9. Rixt 22 augustus 2016 om 16:46 · Reageer ook

    Help! Ik heb mijn wilde bramen aan laten branden!
    Kan ik de bovenste laag nog gebruiken? En is dat dan nog lekker?


  10. arjen wabeke 23 augustus 2016 om 09:31 · Reageer ook

    Dag Janine,
    Mijn jam van 1200 g pruimen, 700 g kersen, 1 appel en 2 ctroenen , totaal 2 kilo, plus 2 kg geleisuiker van Tate & Lyle, is te dun geworden. Wel erg lekker trouwens, maar een vreselijk gesmeer aan tafel. Kan ik achteraf nog iets doen om de jam te verdikken?
    Fijne site trouwens!
    Groet, Arjen


  11. Jacco Tabak 1 september 2016 om 06:46 · Reageer ook

    Dag Janine,
    ik heb zo’n 20 kilo appelbessen.
    Daar schijnt nogal aardig wat pectine en tanine in te zitten.
    Hoe kan ik daar lekkere jam van maken?

    Alle suggesties zijn welkom

    Jacco


  12. Elma 11 september 2016 om 15:03 · Reageer ook

    ja… eigengemaakte jam is heerlijk!
    Ik gebruik nooit citroensap en de jam lukt bijna altijd.
    Jam die zelf gemaakt is zet ik in de garage en is bij mij 2 jaar na datum nog prima!


  13. Jacco Tabak 14 september 2016 om 19:15 · Reageer ook

    Hallo Janine, dankje voor je info.
    Ik ga er na het weekend mee aan de slag,
    Jacco


  14. Maryam 11 oktober 2016 om 09:34 · Reageer ook

    Wat een handige tips. Weet iemand ook welke pan het meest geschikt is om jam te maken? Ik bedoel emaille of rvs.

    Groetjes,
    Maryam


  15. Dinaldia 18 februari 2017 om 19:46 · Reageer ook

    We hebben voor het eerst 8,5 kilo’s rode druiven uit eigen tuin geoost , hier vanuit Curacao ( voorheen Nederlands Antillen). we zijn er best trots op en we gaan voor het eerst onze eigen druivejam maken; we zijn benieuwd!
    bedankt voor de handige tips.


~EN NU...mag jij~

* Verplicht. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.